Ovdje možete preuzeti zakone, podzakonske akte i druge pravne okvire koji se tiču volontiranja u Republici Srpskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine.

Republika Srpska

  1. Zakon o volontiranuju Republike Srpske
  2. Pravilnik o dodjeli republičke nagrade za volontiranje
  3. Pravilnik o volonterskoj knjižici
  4. Uputstvo za popunjavanje volonterske knjižice
  5. Grafička priprema za volontersku knjižicu
  6. Pravilnik o finansiranju mjera i aktivnosti podrške razvoju i promociji volontiranja
  7. Strategija za unapređenje i razvoj volontiranja u Republici Srpskoj 2014-2018
  8. Volontiranje u zakonu “Ko, gdje, kako” (Priručnik za primjenu Zakona o volontiranju Republike Srpske)

Federacija Bosne i Hercegovine

  1. Zakon o volontiranju Federacije Bosne i Hercegovine
  2. Pravilnik o federalnoj nagradi za volontiranje
  3. Pravilnik o izgledu i načinu izdavanja volonterske knjižice
  4. Pravilnik o postupku akreditiranja organizatora volontiranja
  5. Pravilnik o obavezama organizatora volontiranja, sadržaju i načinu podnošenja izvještaja

 

Volonter i zakon – Bosna i Hercegovina

Nivo Bosne i Hercegovine

U periodu od 2004 do 2008. godine u Bosni i Hercegovini je bilo implementirano niz aktivnosti koje su bilje ciljane na podizanje svijesti o potrebi podrške razvoju volontiranja i uspostavljanja njegovog zakonskog okvira. Kao rezultat tih aktivnosti je bilo uspostavljanje neformalne radne grupe koja je radila na pripremi nacrta Zakona o volontiranju na nivou Bosne i Hercegovine. Međutim, iako je ovaj nacrt bio završen 2005. godine, isti nikad nije bio upućen u zvaničnu proceduru usvajanja od strane relevantnih vladinih tijela, iako je postojala generalna politička volja.

Takođe, tokom 2009. i 2010. godine je bio iniciran proces izrade i usvajanja Zakona od strane Ministarstva pravde BiH, ali ovaj zakon, koji je ušao u proceduru usvajanja od strane Parlamenta BiH nije bio usvojen iz razloga mogućnosti prenosa nadležnosti i neslaganja političkih opcija na nivou Republike Srpske, te kako je ovaj Zakon već usvojen na nivou ovog entiteta BiH.

Nivo Republike Srpske

Nakon neuspjeha donošenja Zakona o volontiranju na nivou Bosne i Hercegovine, u 2006. godini, a tokom procesa donošenja prve Omladinske politike Republike Srpske, Omladinski komunikativni centar (OKC) iz Banjaluke je u saradnji sa predstavnicima stranačkih klubova Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS) pripremio grupu amandmana na navedeni dokument, a od kojih je jedan bio da prioritet ovog dokumenta bude izrada i usvajanje Zakona o volontiranju. Na osnovu ovog prioriteta, a koji je na kraju bio i zvanično usvojen od strane NSRS u vidu amandmana na Omladinsku politiku RS, OKC je kroz aktivnosti lobiranja uspješno uspostavio saradnju sa Ministarstvom porodice, omladine i sporta u Vladi RS, a na osnovu kojeg je uspostavljena radna grupa, te pripremljen i na kraju i zvanično usvojen Zakon o volontiranju u julu 2008. godine.

Navedeni zakon je bio na snazi sve do oktobra 2013. godine, kada je usvojen novi Zakon o volontiranju, a koji je bio pripremljen u okviru projekta “Volonterskom legislativom do razvoja lokalnih zajednica”. Navedeni projekat je bio realizovan od strane OKC-a i Omladinskog savjeta RS u saradnji sa Ministarstvom porodice, omladine i sporta.

Bitno je istaći da je novi zakon pripremljen u cilju unapređenja postojećeg zakona, te uspostavljanja fleksibilnog i stimulativnog zakonskog okvira koji tretira ovu oblast. Kako bi olakšali samu primjenu i razumjevanje zakona od strane volontera i organizatora volontiranja, u sklopu gore navedenog projekta, OKC je pripremio priručnik za primjenu Zakona pod nazivom “Volontiranje u zakonu: Ko, gdje, kako”.

Nivo Federacije Bosne i Hercegovine

Početkom 2009. godine, OKC je u saradnji sa Volonterima ujedinjenih naroda u BiH (UNV) uspostavio radnu grupu za izradu Zakona o volontiranju Federacije Bosne i Hercegovine (FBiH). Ova grupa je okupila različite predstavnike civilnog društva i vlasti. Do kraja 2009. godine, ova radna grupa je uspješno lobirala predstavnike Parlamenta FBiH da iniciraju donošenje ovog Zakona. Komisija za mlade pri Parlamentu FBiH se složio da upravo ovo tijelo bude predlagač Zakona.

Međutim, u tom vremenskom periodu je postojao i paralelni proces izrade Zakona o volontiranju na nivou BiH, a koji je vodilo Ministarstvo pravde BiH, te iz tog razloga, Komisija za mlade pri Parlamentu FBiH je odlučilo da stopira proces usvajanja Zakona na nivou FBiH, dok se ne usvoji zakon na državnom nivou iz razloga potrebe mogućih usaglašavanja zakona na nivou države i entiteta.

U junu 2010. godine Zakon o volontiranju na državnom nivou je doživio neuspjeh, kao što smo već naveli, a Zakon o volontiranju FBiH te godine nije ušao u proceduru kako je ta godina bila izborna, a što je bila i odluka same Komisije za mlade pri Parlamentu FBiH.

Početkom 2011. godine radna grupa je ponovo započela sa svojim radom sa ciljem da se ovaj Zakon usvoji tokom te godine, a prvenstveno iz razloga što je ta godina bila označena kao Evropska godina volontiranja. Međutim, tek 5. decembra 2011. godine, na Međunarodni dan volontera, Zakon o volontiranju FBiH je zvanično poslan u proceduru usvajanja. Konačni prijedlog Zakona o volontiranju FBiH je usvojen tokom 2012. godine, te je zvanično na snazi od decembra te godine.

Nivo Brčko distrikta

U ovom trenutku Brčko distrikt nema zakonsku regulativu volontiranja, ali je u planu da se putem Mreže “Volontiram”, Volonterskog servisa RS, te lokalnog volonterskog servisa u Brčkom u saradnji sa nadležnim vladinim tijelima pokrene incijativa za izradu i usvajanje Zakona o volontiranju Brčko distrikta.

 

PRIMJENA ZAKONSKE REGULATIVE VOLONTIRANJA U BOSNI I HERCEGOVINI

Primjena na nivou Republike Srpske

Ozbiljniji koraci ka primjeni Zakona o volontiranju RS su započeti u okviru implementacije projekta “Volonterskom legislativom do razvoja lokalnih zajednica”, a koji je započeo krajem 2011, a završava krajem 2014. godine. Ovaj projekat su finansijski podržali Delegacija Evropske unije u BiH u sklopu programa “Evropski instrument za demokratiju i ljudska prava”, Američka ambasada u BiH u sklopu programa “Mali grantovi komisije za demokratiju”, te Ministarstvo porodice, omladine i sporta u Vladi RS.

U sklopu ovog projekta je pripremljemo i realizovano niz mjera i aktivnosti koje su imale za cilj podrška primjeni Zakona o volontiranju.

Kao početna aktivnost, u sklopu projekta je realizovano 10 regionalnih prezentacija Zakona koja je uključivala veliki broj predstavnika lokalnih uprava, javnih ustanova i organizacija civilnog društva sa cjelokupne teritorije RS.

Nakon realizacije ove aktivnosti, inicirane su i sprovedene su aktivnosti na pripremi i usvajanju novog Zakona o volontiranju, Strategija za unapređenje i razvoj volontiranja RS za period 2014 – 2018, te pružanje tehničke podrške za izradu i usvajanje lokalnih volonterskih politika od strane 30 opština i gradova RS (Laktaši, Gradiška, Kotor Varoš, Srbac, Kozarska Dubica, Novi Grad, Oštra Luka, Mrkonjić Grad, Petrovac, Ribnik, Doboj, Brod, Vukosavlje, Bijeljina, Zvornik, Osmaci, Šekovići, Han Pijesak, Vlasenica, Srebrenica, Ugljevik, Istočni Stari Grad, Istočno Novo Sarajevo, Pale, Trnovo, Rudo, Čajniče, Trebinje, Gacko i Nevesinje). Bitno je istaći da su Doboj i Mrkonjić Grad već imali usvojene lokalne volonterske politike od 2010. godine, te su kroz ovaj projekat radili na usklađivanju ovih dokumenata sa novim Zakonom o volontiranju usvojenog u 2013. godini.

Jedna velika novost, veoma važna iz ugla volontera je definisanje jedinstvene volonterske knjižice za sve volontere koja, pored osnovnih informacija o volonterskom angažmanu, pruža mogućnost evidencije vrste i nivoa kompetencija stečenih volontiranjem. Vrste kompetencija koje su ponuđene su u skladu sa kompetencijama definisanih od strane Evropske unije a odnose se na cjeloživotno učenje.

Svaki organizator volontiranja je obavezan da obezbjedi volontersku knjižicu i da zajedno sa volonterom analizira koje su to kompetencije stečene, te njihov nivo, i na kraju iste evidentira u formi volonterske knjižice.

Uporedo sa aktivnostima na pripremi i usvajanju lokalnih volonterskih politika, u sklopu projekta je pružena podrška u smislu izgradnje ljudskih resursa neophodnih za primjenu lokalnih volonterskih politika, te je iz tog razloga za veliki broj predstavnika lokalnih uprava, javnih ustanova i organizacija civilnog društva organizovan serijal treninga. Ovaj serijal je uključivao 5 trening modula: Volonterske politike i legislativa; Volonterska infrastruktura; Organizovani rad sa volonterima; Promocija i odnosi sa javnošću, te Razvoj projektnih aplikacija sa fokusom na EU fondove.

Bitno je istaći važnost, već prethodno spomenute Strategije za unapređenje i razvoj volontiranja, koja je jasno definisala strateške pravce i ciljeve, te mjere i aktivnosti koje bi trebale u definisanom roku doprinijeti unapređenju i razvoju volontiranja, kao i cjelokupne primjene Zakona o volontiranju.

Strategijom je definisano uspostavljanje Volonterskog servisa RS (VSRS), a koji će preuzeti najveću ulogu i odgovornost u implementaciji ovog dokumenta u saradnji sa Ministarstvom porodice, omladine i sporta. VSRS kao takav je registrovan i započeo sa radom u septembru 2014. godine,.

Na kraju, bitno je navesti da nadzor nad primjenom Zakona o volontiranju RS ima Ministarstvo porodice, omladine i sporta u Vladi RS, a inspekcijski nadzor nad primjenom ima Republička inspekcija.

Primjena na nivou Federacije Bosne i Hercegovine

Iako je u primjeni od kraja 2012. godine, do danas ne postoje značajnije aktivnosti nadležnog vladinog tijela (Ministarstva pravde FBiH) i organizacija civilnog društva u kontekstu primjene Zakona o volontiranju FBiH, te je veoma teško ocjeniti u kojoj mjeri se ovaj Zakon primjenjuje na terenu. Nažalost, i sama Mreža “Volontiram!” nije bila aktivno angažovana u prethodnom periodu po pitanju ovoga, te je u planu da se u narednom periodu angažuje po ovom pitanju u saradnji sa relevantnim vladinim tijelima i organizacijama civilnog društva.

Do danas, jedini konkrektni koraci su bili usmjereni ka izradi i usvajanju podzakonskih akata koje smo već prethodno naveli.